· 2026

Acil servis klinik karar destek aracı

Acil servisin günlük pratiğinde en sık başvurulan on beş klinik skorun, tek dosyada toplandığı ve yerel hastane bağlamına göre yorumlanan bir karar destek aracı.

Sorun

Acil serviste klinik skorlar, vakanın orta noktasında — laboratuvar geri dönerken, görüntülemeye karar vermeden önce — kullanılan araçlar. Göğüs ağrısı için HEART, PE şüphesi için Wells, pnömoni için CURB-65, apandisit şüphesi için Alvarado — hepsi karar veren hekimin elinin altında olmak zorunda. Pratiği ise farklı: her seferinde başka bir tarayıcı sekmesinde başka bir hesaplayıcı sitesine girmek, alanları doldurmak, sonucu okumak, geri dönmek. Cep telefonunda parmakla skor hesaplamak, bir gözle hastayı bir gözle ekranı kontrol etmek; bu pratik gerçekliğin kendisi bir hata kaynağı.

Buna ek olarak, çoğu çevrimiçi skor hesaplayıcısı tek bir genel cevap veriyor: “düşük risk,” “yüksek risk.” Ama düşük riskli bir HEART hastasının dispozisyonu, hastanenin elindeki imkânlara bağlı. Kardiyoloji servisi olan bir hastanede “ayaktan kardiyoloji takibi” anlamlı bir öneridir; bizimki gibi kardiyolojisi olmayan bir hastanede aynı öneri boşlukta kalır. Aynı skor, aynı sonuç, ama eylem farklı.

Ne yaptım

Tek dosyalık bir HTML aracı. Tarayıcıda açılıyor, kurulum yok, sunucu yok, internet bağlantısı gerektirmiyor — hastane bilgisayarlarında, kısıtlı ağlarda, kapalı kullanıcı hesaplarında çalışıyor.

İçinde acil servisin günlük pratiğinde en sık başvurulan on beş skor var: HEART, CHA₂DS₂-VASc, HAS-BLED, ABCD² (TİA), Wells (PE), PERC, Wells (DVT), CURB-65, SIRS/sepsis, Glasgow-Blatchford (üst GİS kanama), Alvarado, Canadian CT Head Rule, PECARN (pediatrik kafa travması), NEXUS (servikal vertebra), Ottawa Ayak Bileği. Kategoriler sol menüde: kardiyovasküler, serebrovasküler, pulmoner/VTE, sepsis, GİS, travma/nöro, ortopedi.

Her skor için sadece sayı değil, o sayıya bağlı öneri listesi de görünüyor — ve öneriler yerel bağlama göre kalibre edilmiş. Yüksek riskli HEART sonucu için “acil kardiyoloji konsültasyonu, erken invaziv strateji, koroner yoğun bakım yatışı” gibi standart öneriler listeleniyor; sonuna da şu eklenmiş: “Bizim hastanemizde bu bahsi geçen bütün öneriler hasta sevki gerektirir.” HEART skorunun troponin alanında ise hastanemizin kendi referans değeri (üst sınır 100) belirtiliyor.

Teknik olarak ilginç olan ne

Aracın teknik tarafı basit. Asıl iş, içeriğin doğruluğu ve yerel bağlama kalibrasyonu — bu da yazılım problemi değil, klinik bir sorumluluk.

Yine de iki teknik karar var:

Birincisi, skor tanımlarının veri olarak tutulması. Her skorun alanları, seçenekleri, puanları, ve yorum mantığı tek bir JavaScript nesnesi içinde. Yeni bir skor eklemek ya da var olanın yorumunu güncellemek (yeni bir kılavuz çıktığında, ya da hastanenin imkânları değiştiğinde), HTML şablonuna değil, bu veri nesnesine dokunmak demek. Sunum kodu skoru bilmiyor; sadece tanımı render ediyor.

İkincisi, tamamen ofline çalışma. Hastane bilgisayarları kısıtlı: bir kısmı çevrimdışı, bir kısmında belirli siteler engelli, bir kısmında her gün yeni bir sürüm yüklemek mümkün değil. Tek dosyalık HTML bunların hepsini bypass ediyor — kullanıcı bilgisayara dosyayı bir kere kopyalıyor, ondan sonra ne ağa ne güncellemeye ihtiyaç duyuyor. Aynı dosya beş yıl sonra da çalışacak.

Bu araç, daha sonra geliştirdiğim acil servis konsültasyon ve dokümantasyon üreticisinin de yapı taşı oldu — o aracın içindeki skorlama paneli, buradaki on beş skor fonksiyonunu olduğu gibi devraldı.

Sonuç

Hastane bilgisayarlarındaki masaüstlerinde, kişisel telefonlarda, vardiya başı açılan tarayıcı sekmelerinde duruyor. Skorların tek tek hangi sıklıkta kullanıldığını ölçmüyorum (bu da kendi başına yapılmamış bir analiz), ama günlük kullanımda en sık açılanlar — HEART, Wells, Alvarado, CURB-65 — kendi pratiğimde de en sık ihtiyaç duyduğum skorlarla örtüşüyor.

Bu sayfadaki sürüm anonim — kişisel veri tutmuyor, sunucu yok, kullanım kaydı tutulmuyor. İndirilebilir; başka servislerde de çalışır, ama önerilerin yerel kalibrasyonu bizim hastaneye göre. Kendi servisinde kullanmak isteyen biri, “Bizim hastanemizde…” başlayan satırlardaki öneri ve eşik değerleri kendi hastanesinin imkânlarına göre düzenlemeli.